seltsâni adj. ja-St., seit der 1. Hälfte des
9. Jh.s in Gl. sowie bei O, N, Npg: ‚wunderbar,
ungewöhnlich, fremd, selten; insolitus, inusita-
tus, novus, peregrinus, preciosus, prodigialis,
rarus‘ 〈Var.: -æ-; -d-; -æ-, -e-; -e〉. – Mhd.
sëltsæne‚ seltsân adj. ‚seltsam, wunderbar,
fremdartig‘, frühnhd. selzen, seltzen, selzam adj.
‚seltsam, eigentümlich, schwierig‘, nhd. selt-
sam adj. ‚ungewöhnlich, merkwürdig, eigen-
artig, vom Üblichen abweichend‘. Auslauten-
des -m von nhd. seltsam ist analogisch von den
Adj. auf -sam übernommen.
Splett, Ahd. Wb. 1, 800. 806; eKöbler, Ahd. Wb. s. v.
seltsāni¹; Schützeichel⁷ 276; Starck-Wells 516; Schütz-
eichel, Glossenwortschatz 8, 156 f.; Seebold, ChWdW9
718. 1109; Graff 6, 216 f.; Lexer 2, 872; Götze [1920]
1971: 200; Diefenbach, Gl. lat.-germ. 484 (rarus); Götz,
Lat.-ahd.-nhd. Wb. 352 (inusitatus). 433 (novus); Dt. Wb.
16, 547 ff.; Kluge²¹ 702; Kluge²⁵ s. v. seltsam; ePfeifer,
Et. Wb. s. v. seltsam.
Ahd. seltsâni ist ein Kompositum aus *selta-,
der Ableitungsbasis von seltan ‚selten‘ (s. d.)
und -sâni ‚sichtbar, zu sehen‘, das vielleicht
auch im HG von unsâni ‚entstellt, ungepflegt‘,
wörtl. ‚unansehnlich‘ vorliegt (s. d.). seltsâni
bedeutet also urspr. ‚selten zu sehen‘. -sâni geht
auf urgerm. *-sēǥu̯-ni- zurück. Es gehört zu dem
st.v. V sehan (s. d.).
Ähnliche Verbindungen erscheinen in mndd.
selsene, seltzen, selsen ‚selten, sonderbar‘,
nndd. selsen, selzen, seltsen ‚übel aussehend,
schlecht, wunderlich‘ (Schambach, Wb. d. ndd.
Mda. 190), frühmndl. seltsiene, selsiene, mndl.
zelsiene, selsene, seltsen ‚selten, seltsam, fremd,
unnormal‘, ae. seldsīne, seldsīene, seldsȳnde
‚selten, ungewöhnlich, fremdartig‘ und aisl.
sjaldsénn ‚selten, ungewöhnlich‘, nnorw. sjeld-
synt ‚dss.‘. Ndl. zeldzaam und nwestfries. seld-
sum, selsum sind wohl unter dt. Einfluss umge-
bildet, dt. Lehnwörter sind schwed. sällsam,
dän. sælsom.
Fick 3 (Germ.)⁴ 425; Seebold, Germ. st. Verben 388;
Heidermanns, Et. Wb. d. germ. Primäradj. 474; Lasch-
Borchling, Mndd. Handwb. 3, 198; Schiller-Lübben,
Mndd. Wb. 4, 185; VMNW s. v. selsiene; Verwijs-Verdam,
Mndl. wb. 7, 955 ff.; Franck, Et. wb. d. ndl. taal² 816;
Vries, Ndls. et. wb. 860; Et. wb. Ndl. S-Z 656 f.; WNT s. v.
zeldzaam; eFryske wb. s. v. seldsum; Dijkstra, Friesch
Wb. 3, 64; Fort, Saterfries. Wb.² 151; Bosworth-Toller,
AS Dict. 859; Suppl. 701; eMED s. v. sẹ̄̆ld-sẹ̄n; eOED
s. v. seldseen; Fritzner, Ordb. o. d. g. norske sprog 3,
260; ONP s. v. sjald-sénn; Falk-Torp, Norw.-dän. et.
Wb. 2, 957; Nielsen, Dansk et. ordb. 442; Ordb. o. d.
danske sprog 23, 105 f.; Suppl. s. v. sælsom; Bjorvand,
Våre arveord² 955 f.; NOB s. v. sjeldsynt / NOBFM s. v.
sjeldsynt; Hellquist, Svensk et. ordb.³ 2, 1146 f.; Svenska
akad. ordb. s. v. sällsam.
S. seltan, unsâni.
DSW